Wydział Humanistczny

Wydział Humanistyczny 1985 – 2012
Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Szczecińskiego jest sukcesorem istniejącego w latach 1973-1985 Wydziału Humanistycznego Wyższej Szkoły Pedagogicznej, który z kolei kontynuował działalność wydziału o tej samej nazwie, funkcjonującego w latach 1968-1973 w ramach Wyższej Szkoły Nauczycielskiej. Stanowisko dziekanów piastowali wówczas doc. Bogdan Dopierała (1968-1969), dr Władysław Drobny (1969), prof. Ludwik Janiszewski (1970-1981) i doc. Eugenia Brzosko (1981-1985). U schyłku WSP wszystkie jednostki WH (filologie polska, rosyjska, germańska oraz historia) mieściły się w kompleksie gmachów przy ulicach ulic Franciszka Tarczyńskiego 1 i Adama Mickiewicza 16.

W chwili powstania uniwersytetu, struktura wydziału obejmowała znacznie więcej jednostek organizacyjnych niż było to w czasach WSP. Obok Instytutu Filologii Polskiej, Instytutu Historii, Katedry Filologii Germańskiej i Katedry Filologii Rosyjskiej (od 1986 Instytutu Filologii Rosyjskiej i Słowiańskiej) w składzie Wydziału Humanistycznego znalazły się Instytut Pedagogiki i Psychologii utworzony w wyniku reorganizacji istniejącego w WSP Wydziału Pedagogicznego oraz Instytut Socjologii, Instytut Nauk Politycznych oraz Katedra Filozofii, funkcjonujące w WSP, jako zakłady w ramach Instytutu Nauk Filozoficzno-Społecznych.

Pierwszym dziekanem WH US został historyk prof. Henryk Lesiński. Prodziekanami ds. studiów dziennych byli: dr hab. Edward Siekierzycki (kierunki filologiczne i historia) i dr Zdzisław Zacha (kierunki pedagogiczne). Analogiczne funkcje w odniesieniu do studiów zaocznych pełnili doc. Lucyna Turek – Kwiatkowska (filologie; historia) i dr Wiesława Rempel (kierunki pedagogiczne).

Część jednostek wydziału (filologie polska i rosyjska, historia) pozostała w dotychczasowych pomieszczeniach przy ul. Tarczyńskiego 1. Tam też znajdował się Dziekanat WH, który je obsługiwał, włączając w to germanistykę, której siedziba została w przeniesiona do jednego ze skrzydeł Hotelu Kolarskiego przy al. Wojska Polskiego 244/246.  Instytut Pedagogiki i Psychologii rozlokowany był w budynkach przy ul. Ogińskiego 16/17  i Wawrzyniaka 8, gdzie również znajdował się Dziekanat WH dla tej jednostki oraz Socjologii, Nauk Politycznych i Filozofii. Instytuty Socjologii i Nauk Politycznych zajmowały w pierwszych latach uniwersytetu pomieszczenia w budynku przy ul. Wawrzyniaka 15, natomiast Katedra Filozofii była zlokalizowana przy ul. Rycerskiej 3.

W 1987 r. dziekanem został wybrany, pedagog, doc. Franciszek Bereźnicki. Nastąpiły wówczas kolejne zmiany w strukturze i infrastrukturze WH. W tym samym roku Katedra Filologii Germańskiej i Katedra Filozofii zostały przeniesione do zabytkowego budynku przy ul. Rycerskiej 3.  Rozwój naukowy i kadrowy KFG w następnych latach doprowadził do przekształcenia jej w 1989 r. w Instytut Filologii Germańskiej.  Rozszerzenie kształcenia na języki czeski i bułgarski legło u podstaw modyfikacji w 1990 r. nazwy IFRiS na Instytut Filologii Słowiańskiej. W tym samym roku zmienił swoją lokalizację Instytut Historii, który został przeniesiony do willi przy al. Wojska Polskiego 65.

Wybory dziekańskie 1990 r. oddały władzę na  Wydziale Humanistycznym w ręce  historyka i archiwisty prof. Zdzisława Chmielewskiego. Niedługo później nastąpiło sformalizowanie, istniejącego faktycznie od początku uniwersytetu podziału WH na część „A” (kierunki filologiczne, historia) i „B” (pozostałe kierunki). Prodziekanami części „A” zostali prof. E.  Siekierzycki (studia dzienne) i prof. Krzysztof Cieślik (studia zaoczne), części „B” natomiast prof. Henryk Komarnicki (studia dzienne) i prof. Robert Woźniak (studia zaoczne). W 1992 r. doszło następnych zmian w strukturze i warunkach lokalowych WH. Przejęcie przez uniwersytet koszar przy al. Piastów 40b stworzyło warunki do rozwoju przeniesionym tam IFP i IFS. Wraz z nimi przeprowadzony został również Dziekanat części „A”. Do zwolnionych przez filologów budynków translokowano KF i INP, które wspólnie utworzyły Instytut Filozofii i Politologii.

W 1993 r. dziekanem po raz drugi został wybrany prof. Z. Chmielewski. W jego ekipie znaleźli się ponownie, kontynuując pełnienie dotychczasowych funkcji, prof. H. Komarnicki i prof.  R.Woźniak. Stanowisko prodziekanów w części „A” objęli natomiast dr hab. Mirosława Białoskórska (studia zaoczne) i dr hab. Mieczysław Stelmach (studia dzienne). W tym samym roku w skład Wydziału Humanistycznego ( część „A”) weszło Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych (NKJO). Swoją siedzibę miało ono w kompleksie koszarowym przy al. Piastów 40b. Z kolei wzmocnienie kadrowe Zakładu Psychologii  funkcjonującego w ramach IPiP w budynku przy ul. Wawrzyniaka 8  zaowocowało w roku następnym wyodrębnieniem go  w Katedrę (część „B”). Wzrost liczby studentów oraz rozwój strukturalny i kadrowy Instytutu Pedagogiki spowodowały przydzielenie mu posesji przy al. Wojska Polskiego 107/109.

Kolejnym dziekanem Wydziału Humanistycznego wybranym w 1996 r. był historyk prof. Edward Włodarczyk. Na stanowiskach prodziekańskich z poprzedniej kadencji pozostali prof. M. Białoskórska i prof. M. Stelmach. Dołączyli do nich, obejmując stanowiska w części „B” prof. Jan Nikołajew (studia dzienne) i dr Włodzimierz Krysiak (studia zaoczne). W 1997 r. w strukturze WH pojawiła się wydzielona z Instytutu Pedagogiki, Katedra Edukacji Artystycznej (część „B”), rozlokowana w budynku przy ul. Wawrzyniaka 8. W następnych dwu latach powołano na bazie zakładów: Języka Angielskiego i Języka Francuskiego NKJO, Katedrę Filologii Angielskiej i Katedrę Filologii Romańskiej (część „A”). W 1998 r. nastąpiło rozdzielenie  Filozofii i Politologii na dwa instytuty połączone z ich przeprowadzką do odremontowanego gmachu przy ul. Mickiewicza 18. Rok później nastąpiła jakościowa poprawa warunków lokalowych Instytutu Historii, który został przeniesiony do tworzonego dla potrzeb WH, campusu przy Krakowskiej 71-79 (ówcześnie ulica Cukrowa 8).

W 1999 r. nastąpiła elekcja Prof. E. Włodarczyka na kolejną kadencję.  Jego najbliższymi współpracownikami w randze prodziekanów zostali: dr W. Krysiak (część „B” studia dzienne),  prof. Kazimierz Długosz (część „A”, studia dzienne), prof. Adam Wątor (cześć „A”, studia zaoczne) i dr Marzenna Giedrojć (część „B”, studia zaoczne). W tym czasie struktura WH oraz warunki lokalowe – po części wskutek trudności finansowych – nie uległy większym zmianom.

Rok 2002 był początkiem objęcia kierownictwa  Wydziału Humanistycznego przez kolejny zespół dziekański, na którego czele stanął ponownie historyk, prof. Adam Wątor.  Prodziekanami ds. studiów dziennych zostali prof. Ewa Komorowska (część „A”) i dr Andrzej Wojtaszak (część „B”). Te same funkcje w odniesieniu do studiów zaocznych pełnili prof. Paweł Mecner („A”) i dr Barbara Kromolicka („B”). Ukończenie w 2004 r. przy ul. Krakowskiej 71-79 adaptacji budynków dla potrzeb  WH umożliwiło przeniesienie tam Politologii ( otwarcie nowego kierunku – europeistyki, zdeterminowało zmianę nazwy na Instytut Politologii i Europeistyki),   Socjologii i Psychologii ( które po połączeniu utworzyły Instytut Socjologii i Psychologii), Filozofii, oraz dziekanatów części „A” i „B”, które przeistoczyły się w jeden Dziekanat Wydziału Humanistycznego. Otwarcie w IH kierunku stosunki międzynarodowe wymusiło zmianę jego nazwy na Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych. W tym czasie też nastąpiło przeniesienie Katedry Edukacji Artystycznej do pomieszczeń przy ul. Malczewskiego 10/12.

W 2005 r. dziekanem został ponownie prof. A. Wątor. Skupienie większości jednostek WH w jednym miejscu oraz przelanie na wydział szeregu uprawnień będących dotąd w gestii centralnych agend uczelni, spowodowało konieczność nowego zdefiniowania kompetencji prodziekanów. Sprawy nauki znalazły się w obszarze zainteresowań prof. Ewy Pajewskiej; kwestie kształcenia i akredytacji stały się domeną prof. B. Kromolickiej; prof. E. Komorowska i prof. Bogdan Gębski objęli sprawy studenckie. Postępujące od dłuższego czasu zróżnicowanie wydziału, będące skutkiem wzrastającej ilość kierunków i specjalności, powiększenia liczby studentów i rozwoju kadry, inicjującej nowe kierunki badawcze, coraz bardziej utrudniało kierowanie wydziałem. Nieunikniona konieczność zmaterializowała się powołaniem z dniem 1 stycznia 2007 r. osobnego Wydziału Filologicznego, w składzie którego znalazły się Instytut Polonistyki i Kulturoznawstwa (nazwę tę nosił od 2005 r. IFP), IFS, IFG, KFA i KFR. Z grona prodziekanów odeszli wówczas związani z nowym wydziałem prof. Pajewska i prof. Komorowska; zwolnioną funkcję prodziekana ds. nauki objęła dr Urszula Chęcińska. W tym samym roku z Instytutu Socjologii i Psychologii wyodrębniły się Katedra Etnologii i Antropologii Kulturowej  oraz Psychologia. Ta ostatnia połączyła się (bez zmiany lokalizacji) z Pedagogiką tworząc Instytut Pedagogiki i Psychologii.

Wybory dziekańskie 2008 r. oddały godność dziekana WH w ręce pedagoga, prof. B. Kromolickiej. W jej ekipie znaleźli się, piastująca już w poprzedniej kadencji funkcję prodziekana ds. nauki, prof. U. Chęcińska oraz prof. A. Wojtaszak (sprawy kształcenia i akredytacji) i dr (od 2010 r. prof.) Henryk Walczak (sprawy studenckie i organizacyjne). Połączenie Pedagogiki z Psychologią miało charakter efemeryczny, gdyż już w 2008 r. za sprawą  rozwoju kadrowego Psychologii i zainteresowania potencjalnych studentów nauką na tym kierunku został utworzony odrębny Instytut Psychologii.  W tym samym czasie wyemancypowała się z Instytutu Politologii i Europeistyki Katedra do Badań nad Konfliktami i Pokojem. W 2009 r. ze względów oszczędnościowych Wydział Humanistyczny oddał do dyspozycji władz US, posesję przy ul. Wojska Polskiego 107/109. W 2010 r. opuściła WH Katedra Edukacji Artystycznej wchodząc w skład nowopowstałej Akademii Sztuki.

Wiosną 2012 r. odbyły się kolejne wybory dziekańskie. Dotychczasowa ekipa dziekańska (dziekan prof. B. Kromolicka, prodziekani: prof. U. Chęcińska, prof. H. Walczak i prof. A. Wojtaszak) uzyskali od społeczności akademickiej WH votum zaufania na następną czteroletnią kadencję.

U progu roku akademickiego 2012/2013 Wydział Humanistyczny tworzy 8 jednostek organizacyjnych (6 instytutów i 2 katedry): 1/Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych, 2/Instytut Politologii i Europeistyki, 3/Instytut Socjologii, 4/Instytut Filozofii, 5/Instytut Pedagogiki, 6/Instytut Psychologii, 7/Katedra Badań nad Konfliktami i Pokojem, 8/Katedra Etnologii i Antropologii Kulturowej.

Po kolejnych wyborach nowych władz wydziału w 2016 roku, na dziekana wybrana została dr hab. prof US Urszula Chęcińska. Funkcje prodziekanów objęli: dr hab. prof US Renata Podgórzańska (sprawy kształcenia), dr hab. prof. US Dariusz Chojecki (sprawy nauki), dr Hubert Kupiec (sprawy organizacji i rozwoju).

W roku akademickim 2016/2017 nastąpiła zmiana struktury Wydziału, który od tego momentu tworzy 6 jednostek organizacyjnych: 1/Instytut Historii i Stosunków Międzynarodowych, 2/Instytut Politologii i Europeistyki, 3/Instytut Socjologii, 4/Instytut Filozofii, 5/Instytut Pedagogiki, 6/Instytut Psychologii. Katedra Badań nad Konfliktami i Pokojem została włączona do Instytutu Politologii i Europeistyki, Katedra Etnologi i Antropologii Kulturowej natomiast – do Instytutu Socjologii.

Rozwój kadry Wydziału Humanistycznego
W ostatnim roku funkcjonowania Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Szczecinie, na Wydziale Humanistycznym (1984/1985) zatrudnionych było 65 pracowników naukowo – dydaktycznych,  17 z nich to samodzielni pracownicy nauki. Z kolei na Wydziale Pedagogicznym pracowało wówczas 75 pracowników naukowo – dydaktycznych w tym gronie 5 osób to samodzielni pracownicy nauki. Naukowcy z tych dwóch wydziałów stanowili podstawową grupę naukowo – dydaktyczną dla tworzonego w ramach Uniwersytetu Szczecińskiego Wydziału Humanistycznego.

W początkowym okresie funkcjonowania wydziału (roku akademickim 1985/1986) w jednostkach organizacyjnych wydziału pracowało 205 pracowników naukowo – dydaktycznych (oraz 26 na II etacie) w tym  gronie, 29 to samodzielni pracownicy nauki. Pierwsza Rada nowopowstałego wydziału liczyła 37 członków. W roku 1986/1987 liczba samodzielnych pracowników wzrosła do 34, na ogólną liczbę 220 nauczycieli akademickich, by w  roku akademickim 1996/97 osiągnąć liczbę 55 samodzielnych pracowników. Zwiększeniu  uległa także liczba wszystkich zatrudnionych  pracowników naukowo – dydaktycznych, do 352 osób.

Liczba samodzielnych pracowników nauki wzrastała w sposób systematyczny i tak, w roku akademickim 2000/01 osiągnęła 63  a w 2002/03- 74 osoby. Wiązało się to z uzyskiwaniem kolejnych habilitacji przez pracowników wydziału. Widoczny wzrost kadry dydaktycznej wydziału wynikał także ze wzrostu nakładów na szkolnictwo wyższe ze strony władz państwa. Podyktowane to było wzrostem zainteresowania studiami przez absolwentów szkół średnich oraz chęcią uzupełniania wykształcenia przez osoby już pracujące. Na absolwentów kierunków studiujących na wydziale, było duże zapotrzebowanie na szczecińskim rynku pracy. Władze samorządowe Szczecina i Województwa Zachodniopomorskiego, wspierały rozwój uczelni.

W roku akademickim 2006/2007 liczba samodzielnych pracowników nauki zatrudnionych na Wydziale Humanistycznym wyniosła już 88 osób na 342 pracowników naukowo – dydaktycznych. Powodowało to trudności organizacyjno-administracyjne i było jedną z przyczyn restrukturyzacji wydziału.

Po podziale Wydziału Humanistycznego i wyodrębnieniu się  Wydziału Filologicznego w ramach nowej struktury, na wydziale (w roku akademickim 2007/2008) pracowało 220 pracowników naukowo – dydaktycznych –  66 osoby, to samodzielni pracownicy nauki. W roku akademickiego 2013/2014 na Wydziale Humanistycznym pracuje 226 pracowników naukowo – dydaktycznych w grupie tej 80 osób to samodzielni pracownicy nauki.

Uprawnienia do nadawania stopni i tytułów naukowych
Od roku 2001 Wydział Humanistyczny posiada prawo do nadawania stopnia doktora habilitowanego w zakresie historii (od 25 czerwca 2001 r. ). W tym czasie przeprowadzono 20  przewodów habilitacyjnych. W grupie habilitantów stopień naukowych doktora habilitowanego uzyskało 11 pracowników Wydziału Humanistycznego.

Pracownicy Wydziału Humanistycznego ubiegali się  również o stopień doktora habilitowanego na innych uczelniach. W latach 1990-2014 stopnie doktora habilitowanego  uzyskało 80 osób, w tym po podziale wydziału  (od 1.01. 2007) – 30 osób. W okresie 2003-2013, na Wydziale Humanistycznym przeprowadzono pozytywnie 9 przewodów o nadanie tytułu profesora. W latach 2001-2013, 17 pracowników naukowych wydziału uzyskało stopień profesora na innych uczelniach.

W okresie funkcjonowania Wydziału Humanistycznego w strukturach Uniwersytetu Szczecińskiego możemy zaobserwować także wyraźny wzrost pozyskiwania przez wydział szerszych uprawnień naukowych. W roku 1989  wydział  uzyskał uprawnienia do nadawania stopni doktora w zakresie historii, pedagogiki  oraz literaturoznawstwa (od 05.04.1989).

Na Wydziale Humanistycznym do momentu podziału wydziału obroniono 184 przewody doktorskie. Najwięcej osób na kierunku historia – 83 osoby oraz pedagogika – 72 osoby. W latach 2007-2013  (po podziale wydziału) stopień doktora uzyskało 85 osób. Obecnie Wydział Humanistyczny posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora w dyscyplinie historia, pedagogika oraz  filozofia (od 22.12.2008) i nauki o polityce (od 30.09.2010). Związane jest to z rozwojem kadry naukowej zatrudnionej na wydziale.

Studia na kierunkach realizowanych na Wydziale Humanistycznym
W początkowym okresie funkcjonowania Wydziału Humanistycznym na Uniwersytecie Szczecińskim,  istniało siedem kierunków studiów: filologia polska, filologia rosyjska, filologia germańska, historia, nauczanie początkowe, pedagogika specjalna i pedagogika opiekuńczo- wychowawcza. Wszystkie z kierunków wywodziły się z Wyższej Szkoły Pedagogicznej.

W roku 1985 na Wydziale Humanistycznym  studiowało 2081 studentów. W roku 1989 na studia stacjonarne i niestacjonarne przyjęto  3267 osoby, które studiowały na 10 kierunkach studiów: filologia polska, filologia słowiańska, filologia germańska, bibliotekoznawstwo, historia,  nauki polityczne, socjologia, nauczanie początkowe, pedagogika i pedagogika specjalna. Dalszy wzrost liczby studentów nastąpił w latach 90- tych osiągając w  roku akademickim 1995/ 1996 – 5495 osoby, a 1997/ 1998 – 7449 osoby. Powstawały nowe kierunki studiów w 1999 r. – filologia angielska i filozofia; w 2001 – filologia romańska i edukacja artystyczna w zakresie muzyki; w 2003 – stosunki międzynarodowe; 2004 – europeistyka; 2006 – etnologia; 2007 – praca socjalna i bezpieczeństwo narodowe, a w 2008 psychologia i archeologia. Spowodowało to zwiększenie zainteresowania studiami na Wydziale Humanistycznym – w roku 2005/2006 studiowało 11 738 osób. Po podziale wydziału w 2007 r. liczba studentów wynosiła 8 013 osoby. Obecnie tj. w 2013 r. na I i II III stopniach studiów na Wydziale Humanistycznym studiuje  4719 osoby.
Od X 1998 r.  rozszerzając ofertę dydaktyczną Wydział Humanistyczny utworzył punkty wykładowe filologii germańskiej w Rewalu i Świnoujściu (3 letnie studia licencjackie). W latach 2004 -2009 istniała także możliwość studiowania na studiach niestacjonarnych  I i II stopnia w Zamiejscowych Ośrodkach Dydaktycznych w Dębnie i Kołobrzegu oraz w Gorzowie  ( ZODy – istniały do roku akademickiego 2008/2009).

Zgodnie z procesem bolońskim na Wydziale Humanistycznym obecnie istnieje możliwość studiowania na  29 kierunkach i specjalnościach w systemie studiów stacjonarnych i niestacjonarnych (zaoczne, wieczorowe i eksternistyczne) z czego od 2007 na kierunku historia i pedagogika, a od 2009 na kierunku filozofia, istnieje możliwość studiowania na wszystkich III stopniach studiów. Od roku akademickiego 2012/2013 taka możliwość objęła także kierunek nauki o polityce.

Programy studenckie i koła naukowe
Od 2000/2001 roku na Wydziale Humanistycznym wprowadzono Program „Most” –umożliwiając wymianę studentów z innymi  uniwersytetami w Polsce.  Wydział Humanistyczny podjął również uchwałę dotyczącą przystąpienia do programu Erasmus/Sokrates ( obecnie LLP/Erasmus), co umożliwiło studentom wyjazdy na uczelnie poza granicami Polski.

Studenci Wydziału Humanistycznego studiowali i studiują na wielu uczelniach europejskich w Aarhus, Aalborgu, Bari, Berlinie,  Bonn, Brnie, Bordeaux, Catani, Cergy-Pontoise, Dolarnie, Dreźnie, Dortmundzie, Frankfurcie nad Odrą, Erzurum, Faro, Fuldzie, Genui, Gyongyos, Gironie, Greifsaldzie, Kassel. Kijowie, Konya, Kopenhadze, Köln, Lappeenranta, Lipsku, Maintzu, Mediolanie, Montpellier, Moskwie, Nantes, Nesnie, Ołomuńcu, Oslo, Osnabrück, Palermo, Panonii, Pardubicach, Paryżu, Rostocku, Rovaniemi, Rzymie, Sakarya, Salamance, Sjelland, Usti nad Łabą, Tallinie, Turynie, Walencji, Warnie i innych.

Od roku akademickiego 1998/1999 na Wydziale Humanistycznym wprowadzono system punktowy – Europejski System Transferu (i Akumulacji) Punktów (European Credit Transfer System)- ECTS. Uwzględniany przy zaliczaniu  przez studentów poszczególnych lat studiów. Od roku akademickiego 2008/2009 Wydział Humanistyczny wprowadził systemową kontrolę nad punktacją ECTS na poszczególnych kierunkach studiów oraz wymianą studentów poza granice Polski. Sprawują ją powołani przez Radę Wydziału koordynator wydziałowy i poszczególni koordynatorzy kierunkowi.

Studenci mogą rozwijać własne zainteresowania naukowe nie tylko poprzez studiowanie na wybranych przez siebie kierunkach, ale również poprzez działalność w kołach naukowych, których istnieje na wydziale kilkanaście m.in.  Archeologiczne, Archiwistów, Bezpieczeństwa i Wojskowości, Etnologów i Antropologów „Kopernik” , Europeista, Filozofii, Historii Wojskowości,  Niemcoznawców, Metodyczno-Naukowe Koło Pedagogów, Pedagogiki Informacyjnej, Politolog,  Pro Res Publica, Socjologów „Halos”, Socjologów „Rezus”, Wolontariatu Studenckiego, i inne.
Wydział Humanistyczny US  ze względu na swoje położenie geograficzne wpisuje  się od lat w Europejską Przestrzeń Badawczą. Wieloletnie starania pracowników naukowych Wydziału mają związek z koordynacją działalności naukowej na poziomie międzynarodowym i krajowym, wiążą się z realizacją polityki Unii Europejskiej.

Miarą aktywności naukowej Wydziału Humanistycznego są interdyscyplinarne badania naukowe związane z regionem Pomorza Zachodniego. Obejmują one swym zasięgiem historię, kulturę i edukację, myśl społeczną i polityczną, interkulturowe wychowanie i współpracę transgraniczną, której celem jest wypracowanie uniwersalnych kryteriów oceny działalności kulturowej człowieka żyjącego na pograniczu polsko-niemieckim i we wspólnocie europejskiej.

Drugim aspektem badawczym Wydziału Humanistycznego jest szerokie upowszechnianie treści humanistycznych, propagowanie kultury humanistycznej, prezentacja humanistycznych intencji edukacji, w duchu tolerancji, ku wielokulturowemu dialogowi i ochronie humanitas. Krzewienie idei studium humanitatis, tak istotnych w dobie transformacji kultury, tworzącej się cywilizacji informacyjnej i populizmu mediów, wywiera istotny wpływ na naukowy i kulturotwórczy charakter działań humanistów szczecińskich.

Badania naukowe prowadzone przez poszczególne jednostki organizacyjne  wpisują się w zagadnienia szczegółowych subdyscyplin humanistycznych i społecznych. Wpływając na ich rozwój powodują powstawanie nowych gałęzi naukowych. I tak badania prowadzone przez zespoły badawcze Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych wpisują się w rozwój subdyscyplin historycznych (na poziomie lokalnym, regionalnym i krajowym.

Do realizowanych od lat studiów nad szeroko pojmowaną historią Pomorza, obszaru Bałtyku i stosunków polsko-niemieckich oraz historii najnowszej dołączyła archeologia. Spektakularne sukcesy szczecińskich archeologów w Jaskini Stajnia, gdzie w 2009 roku odnaleziono ślady pobytu neandertalczyków, odnotowane zostały przez świat naukowy, znalazły swoje miejsce na stronie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, rezultaty badań dr Mikołaja Urbanowskiego opisał prestiżowy niemiecki magazyn „Naturwissenschaften”.

W Instytucie Historii i Stosunków Międzynarodowych prowadzone są  także badania nad starożytnymi i średniowiecznymi dziejami Europy, kontynuowana jest  problematyka wschodoznawcza i współczesnych problemów europejskich. W tym zakresie polskie nauki historyczne i polityczne mają znaczące osiągnięcia, jednak ze względu na dynamiczny rozwój wypadków na tym obszarze, niezbędne jest stałe rozwijanie i kontynuowanie badań.

Badania naukowe prowadzone przez zespoły badawcze w Instytucie Politologii i Europeistyki  stanowią oryginalny wkład do rozwoju dwóch dyscyplin naukowych, jakimi są politologia i europeistyka. W pierwszym przypadku dotyczą badań nad marketingiem politycznym, komunikacją społeczną i współpracą transgraniczną. Nie można także pominąć oryginalnego wkładu Instytutu do badań nad mniejszościami narodowymi oraz tematem związanym z analizą skupiska serbołużyckiego w Niemczech. W przypadku badań związanych z  europeistyką należy wskazać przede wszystkim na nowatorski prace poświęcone teorii i metodologii badań nad integracją europejską, relacjami Polski z Unią Europejską, stosunkiem Kościołów do procesów integracji europejskiej, badań nad instytucjami UE oraz nad europejskim systemem ochrony praw człowieka. Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Szczecińskiego realizuje wiele projektów powiązanych z międzynarodowymi programami badań naukowych i ich działalnością badawczo-rozwojową. Realizuje je na podstawie formalnych umów o współpracy, jak również na podstawie nieformalnych kontaktów z innymi jednostkami badawczymi.

Realizacja projektów Instytutu Historii i Stosunków Międzynarodowych wymaga stałej współpracy z placówkami badawczymi rejonu międzymorza Kaspijsko-Czarnomorskiego, jak również z uczonymi duńskimi, niemieckimi, rosyjskimi i szwedzkimi. W projektach oprócz badaczy zatrudnionych w IHiSM  biorą udział politolodzy, historycy i socjolodzy z polskich ośrodków naukowych (Poznań, Koszalin Słupsk) oraz niemieckich (Berlin, Gryfia\Greifswald, Frankfurt n. O. – Viadrina). Dodatkowo pracownicy uczestniczący w realizacji projektów prowadzą stałą i wieloletnią współpracę z placówkami na terenie Ukrainy, państw kaukaskich i południowej Europy. Wychodzą one naprzeciw potrzebom elit humanistycznych obu krajów w zakresie dialogu w sferze nauki i dydaktyki, jak też wspólnych projektów współpracy środowisk naukowych i studenckich umożliwiających zarazem nawiązanie i pielęgnowanie kontaktów międzyludzkich. Działania te podporządkowane są zaleceniom systemu bolońskiego i określonej wizji rozwoju Uniwersytetu Szczecińskiego. Jedną z głównych potrzeb społecznych jest również zapewnienie bezpieczeństwa i wynikającej stąd stabilizacji rozwoju Polski.

Jednym z głównych obszarów badawczych prowadzonych przez pracowników naukowych Katedry Badań nad Konfliktami i Pokojem jest analiza zjawisk historycznych, społecznych, militarnych, religijnych i obyczajowych w zapalnych punktach kuli ziemskiej. Badania te mają bezpośredni wpływ na wymianę informacji oraz aktualizację stanu wiedzy z pochodzącej z takich dyscyplin naukowych jak: historia, socjologia, ekonomia itp.

Badanie różnorodności etnicznej i kulturowej stanowi główny cel nauk antropologicznych. Zainteresowania naukowe i dotychczasowe zaangażowanie w pracę badawczą członków Katedry Antropologii Kulturowej koncentruje się na wielu obszarach terytorialno-kulturowych (Ameryka, Polinezja, region cyrkumborealny, buddyzm, mniejszości i problemy pogranicza Europy, uchodźctwo).

Badania naukowe prowadzone w Katedrze bezpośrednio związane są z rozwojem etnologii i antropologii kulturowej. Badania naukowe Instytutu Filozofii US mają przyczynić się do dalszego wzmocnienia profilu naukowego jednostki, w szczególności  w zakresie filozofii analitycznej, etyki i metaetyki, filozofii społecznej oraz filozofii przyrody. Osiągnięcia naukowe pracowników Instytutu zyskują uznanie naukowe w kraju i  poza jego granicami. W ramach badań prowadzonych w Instytucie Filozofii podtrzymywane są kontakty naukowe z ośrodkami badań filozoficznych Wielkiej Brytanii, Stanów Zjednoczonych, Niemiec, Danii i Węgier. W ramach tych kontaktów zapraszani są z wykładami profesorowie z tych ośrodków.

Działalność zespołu katedry Etnologii w ramach „Proyecto Rio Tambo” obejmie natomiast współpracę z Uniwersytetem Universidad Catolica Santa Maria w Arequipa” (Peru).

Prowadzone w Instytucie Socjologii US badania łączące socjologię medycyny, zagadnienia związane z jakością życia oraz perspektywy socjologii historycznej pozwolą na stworzenie sekwencyjnego modelu zmian zachodzących wśród mieszkańców woj. zachodniopomorskiego. Badania na wielokulturowością oraz nad zagadnieniami problematyki enklaw społecznych z pewnością przyczynią się do rozwoju nauk socjologicznych.

Badania realizowane w Instytucie Psychologii pozwolą nie tylko na poszerzenie wiedzy dotyczącej pogranicza psychologicznych, socjologicznych i neurologicznych aspektów choroby Alzheimera oraz stwardnienia rozsianego, lecz również na dokładne zbadanie aspektów relacji chory i środowisko oraz  chory a dziecko.
W Instytucie Pedagogiki Uniwersytetu Szczecińskiego prowadzone są wieloletnie badania naukowe, których tematyka ściśle związana jest z rozwojem pedagogiki, jej subdyscyplin oraz z historią myśli pedagogicznej. Problematyka badań obejmuje najbardziej aktualne zagadnienia współczesnej pedagogiki. Realizowane obecnie koncepcje badań uwzględniają aktualne oraz oryginalne podejścia metodologiczne.
Powiązanie zadań badawczych realizowanych przez pracowników Instytutu Pedagogiki związanych z rozwojem pedagogiki jako nauki, jak też z prowadzonym procesem kształcenia, przybiera charakter  spektakularnych i konsekwentnych działań, prowadzonych ze świadomością nowatorskich kierunków, nurtów, prądów, doktryn i ideologii pedagogicznych.  Większość zaplanowanych badań ma charakter interdyscyplinarny, wiąże się z oryginalną podbudową teoretyczną, opartą na bogatej literaturze krajowej i obcojęzycznej.

Badania realizowane przez poszczególne jednostki Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Szczecińskiego związane są nie tylko z analizowaniem i przewidywaniem potrzeb społecznych, stanowią również próbę rekonstrukcji myśli pedagogicznej ukierunkowanej na  realizację programów. Związane z tym jest również prognozowanie kierunków kształcenia ze względu na możliwości rynku pracy.

Członkowie ponad 30 zespołów badawczych realizujący badania naukowe na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Szczecińskiego publikują nie tylko w czasopismach wąsko-specjalistycznych, lecz również w periodykach o charakterze międzynarodowym. Biorą udział w licznych konferencjach naukowych krajowych i zagranicznych, sami zajmują się organizacją takich konferencji na Wydziale. W latach 2008-2011 pracownicy Wydziału Humanistycznego opublikowali 133 monografie książkowe i ponad 1500 artykułów w monografiach i czasopismach naukowych. Na Wydziale Humanistycznym w 2009 roku zorganizowano ponad  100 konferencji naukowych. W ramach działalności wspomagającej badania, a także w celu popularyzowania nauk humanistycznych na Wydziale Humanistycznym US organizowany jest cykl wykładów otwartych pod wspólną nazwą „Szczecin Humanistyczny”. Zapraszani są na nie wybitni przedstawiciele nauki ze środowiska lokalnego i ogólnokrajowego.

Wydział Humanistyczny, posiadający pełne prawa akademickie, jest największą jednostką naukową na Uniwersytecie Szczecińskim. Interdyscyplinarne badania naukowe i prace rozwojowe finansowane ze źródeł  MNiSW a także ze źródeł  Unii Europejskiej (np. EFS, Kapitał Ludzki, EQUAL, etc.) przynoszą wymierne efekty. Kategoria druga, ustalona dla Wydziału Humanistycznego w 2010 roku wspólnie przez Radę Nauki i MNiSW, jest tego znakomitą egzemplifikacją.